س 2080 : آيا جايز است زمين موقوفه‌اى كه مسلمان براى مسلمانان وقف كرده است به غير مسلمان اجاره داده شود ؟ ج : اگر وقف زمين به صورت وقف منفعت باشد اجاره دادن آن به غير مسلمان در صورتى كه منفعت وقف با آن محفوظ بماند ، اشكال ندارد . س 2081 : چند ماه قبل يكى از علما در زمين موقوفه‌اى با اجازه وقف كنندگان آن دفن شده است و در حال حاضر عدّه‌اى به اين كار اعتراض دارند و ادعا مىكنند كه دفن در زمين موقوفه جايز نيست ، اين مسأله چه حكمى دارد ؟ و بر فرض عدم جواز ، آيا اشكال با پرداخت مبلغى به عنوان عوض زمين موقوفه‌اى كه آن عالم در آن دفن شده ، بر طرف مىشود ؟ ج : اگر دفن ميّت در زمين موقوفه منافى با جهت وقف نباشد ، اشكال ندارد ، ولى اگر دفن او منافى با جهت وقف باشد جايز نيست و اگر شخصى در چنين زمين موقوفه‌اى دفن شود ، احوط اين است كه تا بدن او متلاشى نشده نبش قبر شود و در مكان ديگر دفن گردد ، مگر آنكه نبش قبر ، حرجى بوده و يا موجب اهانت و هتك مؤمن شود و به هر حال ، اشكال با پرداخت مال يا زمين به عنوان عوض زمين موقوفه بر طرف نمىشود . س 2082 : اگر ملكى وقف بر اولاد ذكور نسلًا بعد از نسل شده باشد ، آيا اگر موقوف عليهم به هر دليلى از حقوق خود صرفنظر كنند ، وقف زائل مىشود ؟ و در صورتى كه موقوف عليهم موجود در طبقه قبل از حقوق خود صرفنظر كنند ، طبقات بعدى چه تكليفى دارند ؟ و همچنين متولَّى شرعى املاك موقوفه در چنين حالتى نسبت به حقوق بطنهاى بعدى چه تكليفى دارد ؟ ج : وقفيت با صرفنظر كردن موقوف عليهم از حقوق خود زائل نمىشود و صرفنظر كردن نسل قبلى از حقّ خود نسبت به موقوفه ، تأثيرى در حقّ نسل بعدى ندارد و وقف با آن منحل نمىشود ، بلكه نسل بعدى حقّ دارد هنگامى كه نوبت استفاده آنها از وقف رسيد ، همهء حقّ خود را مطالبه كند ، بلكه اگر در زمان نسل قبل مجوّز شرعى فروش وقف وجود داشته باشد ، واجب است بعد از فروش وقف ملك ديگرى با پول آن به جاى عين موقوفه ، جهت استفاده نسلهاى بعدى از آن خريدارى شود و بر متولَّى وقف هم اداره و حفظ آن براى همه طبقات موقوف عليهم واجب است . س 2083 : اگر در وقف بر ذرّيه ، علم به چگونگى تقسيم منافع وقف بين موقوف عليهم نباشد ، آيا در اين قبيل موارد واجب است تقسيم بر اساس قانون ارث باشد يا بطور مساوى ؟ ج : اگر در وقف بر ذرّيه معلوم نباشد كه وقف بر افراد بطور مساوى بوده يا با رعايت تفاوت بين ذكور و اناث بر اساس قانون ارث است ، حمل ، بر وقف بر افراد بطور مساوى شده و درآمدهاى وقف هم بين ذكور و اناث در هر طبقه‌اى بطور مساوى تقسيم مىشود . س 2084 : چندين سال است كه مصرف در آمدهاى وقف متعلَّق به حوزه علميه شهر خاصى به علت عدم امكان ارسال آنها به آن شهر ممكن نيست و تا كنون مقدار زيادى از آن درآمدها پسانداز شده است ، آيا مصرف آنها در حوزه هاى علميه واقع در شهرهاى ديگر جايز است ؟ يا